Boya, kimyasal, aerosol, akü, lityum pil ya da tarım ilacı ihraç ediyorsanız sevkiyatınız büyük olasılıkla ADR kapsamındadır ve sıradan bir tır planıyla yola çıkamaz. BNK Lojistik olarak tehlikeli madde içeren yüklerde ürün bilgisini sizden eksiksiz alıyor, ADR'ye uygun araç ve sürücüyle taşımayı organize ediyor, güzergâhı transit ülke, tünel ve feribot kısıtlarını dikkate alarak kuruyoruz.
Tehlikeli madde sevkiyatında ne yapıyoruz?
Tehlikeli madde taşımacılığında sorumluluk zincirin tamamına yayılır: Sınıflandırma ve ambalaj göndericinin, uygun araç ve eğitimli sürücü taşıyıcının, güvenli boşaltma alıcının sorumluluğundadır. Bizim rolümüz bu halkaları bir araya getiren planı kurmak ve sevkiyatı çıkıştan teslime koordine etmektir:
- Ürün bilgisinin toplanması: UN numarası, uygun sevkiyat adı, sınıf, ambalaj grubu, miktar ve güvenlik bilgi formu (SDS/GBF) üzerinden yükün ADR kapsamını birlikte netleştiriyoruz.
- Araç ve sürücü planı: Yükün sınıfına ve miktarına uygun ADR donanımlı aracı ve ADR eğitimli sürücüyü planlıyoruz; tank, tüp ya da özel araç gerektiren durumları ayrıca değerlendiriyoruz.
- Birlikte yükleme kontrolü: Birlikte yüklenmesi yasak sınıfları ayırıyor, parsiyel planlarda aynı araçtaki diğer yüklerle uyumu kontrol ediyoruz.
- Güzergâh planı: Transit ülkelerin kurallarını, tünel kısıtlarını ve feribot hatlarının tehlikeli yük kabulünü sevkiyat öncesinde teyit ediyoruz.
- Belge koordinasyonu: ADR taşıma bilgilerinin CMR'a ve taşıma evrakına doğru işlenmesi için sizinle, varsa tehlikeli madde güvenlik danışmanınızla (TMGD) ve gümrük müşavirinizle çalışıyoruz.
ADR'nin ne olduğu, TMGD ve SRC5 gibi kavramlar ile ayrıntılı kontrol listesi tehlikeli madde taşımacılığı ve ADR yazımızda yer alıyor. Bu sayfa ise sevkiyatınızı nasıl planladığımıza odaklanıyor.
ADR sınıfları özet tablosu
ADR'de her tehlikeli madde, taşıdığı ana tehlikeye göre dokuz sınıftan birine girer. Sınıf; etiketi, ambalaj kurallarını, araç gereksinimini ve birlikte yükleme yasaklarını belirler. Sınıflandırma göndericinin sorumluluğundadır ve SDS'e dayanır.
| Sınıf | Tehlike türü | Örnek ürünler |
|---|---|---|
| 1 | Patlayıcı maddeler ve nesneler | Havai fişek, patlayıcı kartuşlar |
| 2 | Gazlar (sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış, çözünmüş) | LPG, aerosoller, gaz tüpleri, soğutucu gazlar |
| 3 | Yanıcı sıvılar | Boya, tiner, solvent, alkol, parfüm |
| 4.1 / 4.2 / 4.3 | Yanıcı katılar; kendiliğinden yanabilen maddeler; suyla temasta yanıcı gaz çıkaran maddeler | Kükürt, kibrit, bazı metal tozları |
| 5.1 / 5.2 | Oksitleyici maddeler; organik peroksitler | Amonyum nitratlı gübreler, hidrojen peroksit |
| 6.1 / 6.2 | Zehirli maddeler; bulaşıcı maddeler | Bazı tarım ilaçları, tıbbi numuneler |
| 7 | Radyoaktif maddeler | Tıbbi ve endüstriyel kaynaklar |
| 8 | Aşındırıcı (korozif) maddeler | Asitler, bazlar, akü asidi |
| 9 | Muhtelif tehlikeli maddeler ve nesneler | Lityum piller, kuru buz, çevreye zararlı maddeler |
Bazı maddeler birden fazla tehlike taşır ve ikincil tehlike etiketi gerektirir. Sınıf 1 ve 7 gibi yükler özel izin ve prosedür gerektirdiği için ayrıca değerlendirilir. ADR metni düzenli aralıklarla güncellendiğinden kurallar sevkiyat tarihindeki güncel mevzuata göre teyit edilir.
Teklif için gereken bilgiler
Tehlikeli madde içeren bir yükte eksik bilgi, sınırda beklemeye ya da aracın yüklemeden geri dönmesine yol açabilir. Talebinizde standart teklif bilgilerine ek olarak şunları paylaşmanızı istiyoruz:
- UN numarası ve uygun sevkiyat adı (her ürün kalemi için)
- ADR sınıfı ve varsa ikincil tehlike
- Ambalaj grubu (I yüksek, II orta, III düşük tehlike)
- Güvenlik bilgi formu (SDS / GBF), güncel sürümüyle
- Ambalaj türü (UN onaylı ambalaj, IBC, varil vb.), kap adedi ve net/brüt miktar
- Sınırlı miktar (LQ) veya istisnai miktar (EQ) kapsamında olup olmadığı
- Çıkış ve varış adresleri, hedef sevkiyat tarihi, varsa sıcaklık gereksinimi
Bu bilgilerle yükün hangi araç ve sürücüyle taşınabileceğini, parsiyel mi komple mi gitmesi gerektiğini ve güzergâhta hangi kısıtların önem taşıdığını değerlendiriyoruz.
ADR'ye uygun araç ve sürücüyle taşıma
Tehlikeli yük taşıyan araç turuncu levha ve tehlike etiketleriyle işaretlenir; araçta sürücü için yazılı talimat, yangın söndürücü ve sınıfa göre gereken ekipman bulunur. Sürücünün ADR eğitimini tamamlamış olması gerekir; tank, tüp ve patlayıcı gibi taşımalarda araç için ayrıca ADR uygunluk belgesi aranır. Biz bu gereklilikleri karşılayan araç ve sürücüyü planlıyor, yükleme öncesinde belge ve ekipman kontrolünü teyit ediyoruz.
Parsiyel planlarda birlikte yükleme kuralları seçenekleri daraltabilir; bu nedenle bazı tehlikeli yüklerde komple araç daha uygun olur. Karayolu seçeneklerinin genelini uluslararası karayolu taşımacılığı sayfamızda anlattık.
Sınır, transit ülke ve tünel kısıtları
ADR'ye taraf ülkeler arasında temel kurallar ortaktır; ancak transit ülkeler ek izin, belirli güzergâh, saat ya da bildirim şartı getirebilir. Planlamada genel olarak şunlara bakıyoruz:
- Tünel kısıtları: ADR, karayolu tünellerini A'dan E'ye kategorilere ayırır; her maddenin tünel kısıtlama kodu, o maddeyi taşıyan aracın hangi tünellerden geçebileceğini belirler. Kısıtlı tünel varsa güzergâh buna göre kurulur.
- Feribot ve Ro-Ro hatları: Hazar ya da Karadeniz geçişlerinde tehlikeli yük kabulü ve bildirim kuralları hat operatörüne göre değişir; sevkiyat öncesinde teyit edilir.
- Transit ve varış ülkesi kuralları: Bazı ülkelerde belirli ürünler için ithalat izni veya ek belge istenebilir.
- Sınır işlemleri: Taşıma evrakı, CMR ve etiketler arasındaki uyumsuzluk sınırda beklemenin en yaygın nedenidir.
Sevkiyat tarihindeki sınır ve güzergâh koşulları planlamada teyit edilir. Orta Asya yönündeki koridorlar için Orta Asya nakliye sayfamıza bakabilirsiniz. CMR'ın nasıl düzenlendiğini CMR belgesi ve TIR karnesi yazımızda anlattık.
Deniz bağlantısında IMDG notu
ADR yalnızca karayolunu kapsar. Yük bir aşamada gemiye binecekse deniz tarafında IMDG Kod, demiryolu tarafında RID kuralları uygulanır. UN numaraları ve sınıflar büyük ölçüde ortaktır; ancak konteyner istifi, ayrıştırma, etiketleme ve beyan biçimleri farklılık gösterir. Konteynerle gidecek tehlikeli yüklerde hat operatörünün kabulü, tehlikeli yük beyanı ve konteyner yükleme belgesi sevkiyat öncesinde netleştirilir. Kombine planlarda her mod için kendi kuralı ayrı ayrı uygulanır. Konteyner seçeneklerini denizyolu taşımacılığı sayfamızda bulabilirsiniz.
Tehlikeli madde sevkiyatı için belge kontrol listesi
- ADR taşıma bilgileri (UN numarası, uygun sevkiyat adı, sınıf, ambalaj grubu, kap adedi, miktar) işlenmiş taşıma evrakı ve CMR
- Güvenlik bilgi formu (SDS / GBF)
- Sürücü için yazılı talimat
- Gerekli durumlarda araç ADR uygunluk belgesi ve sürücü ADR eğitim belgesi
- Ticari fatura, çeki listesi ve ihracat beyannamesi
- Deniz bağlantısı varsa IMDG kapsamında tehlikeli yük beyanı
- Varış veya transit ülkenin istediği izin ve ek belgeler
Kesin liste yüke, güzergâha ve güncel mevzuata göre teyit edilir. Tehlikeli yüklerde bazı sigorta poliçeleri istisna içerebilir; kapsamı nakliye sigortası yazımızda anlattığımız şekilde önceden netleştirmenizi öneririz. Büyük tank veya gabari dışı ekipman söz konusuysa plan, proje kargo kurallarıyla birlikte ele alınır.
Neden BNK Lojistik?
- Önce bilgi, sonra araç: UN numarası, sınıf ve SDS netleşmeden araç önermiyoruz.
- Çok modlu bakış: Karayolu, denizyolu ve demiryolunu gerektiğinde tek planda birleştiriyor, her modun kuralını ayrı değerlendiriyoruz.
- Tek klasör belge düzeni: Her sevkiyatın CMR'ı, faturası, çeki listesi ve fotoğrafları bir arada tutulur.
- Takip bağlantısı: Sevkiyat aşamaları, tahmini tarihler ve paylaşılan belgeler tek bağlantıda görünür.
- Çok dilli iletişim ve yüz yüze görüşme: Türkçe, İngilizce, Rusça ve Çince yazışıyor; Muratpaşa'daki ofisimizde planı birlikte kurabiliyoruz.
Tehlikeli madde yükünüz için teklif alın
UN numarası, sınıf, ambalaj grubu, miktar ve SDS ile birlikte çıkış-varış adreslerini teklif formu ya da WhatsApp üzerinden gönderin. Formu gönderdiğinizde bir takip kodu alırsınız; araç, güzergâh ve belge planımızla size dönüyoruz.
Sık sorulan sorular
Tehlikeli madde sevkiyatı için teklif almak üzere hangi bilgiler gerekir?
Her ürün için UN numarası, uygun sevkiyat adı, ADR sınıfı, ambalaj grubu, ambalaj türü ve miktar ile güncel güvenlik bilgi formu (SDS) gerekir. Bunlara çıkış-varış adresleri ve hedef sevkiyat tarihi eklenir.
Ürünümün ADR kapsamında olup olmadığını nasıl anlarım?
Ürünün SDS formunun taşımacılık bölümünde UN numarası, sınıf ve ambalaj grubu yer alır. Sınıflandırma göndericinin sorumluluğundadır; tereddüt varsa üreticinize veya tehlikeli madde güvenlik danışmanınıza teyit ettirmeniz gerekir.
Tehlikeli madde parsiyel olarak taşınabilir mi?
Bazı durumlarda evet. Ancak birlikte yükleme yasakları, aynı araçtaki diğer yüklerle uyum ve araç donanımı seçenekleri daraltır. Yükün sınıfına ve miktarına göre parsiyel ya da komple planı birlikte değerlendiriyoruz.
Lityum piller ve aerosoller ADR kapsamında mı?
Genellikle evet: lityum piller 9. sınıfta, aerosoller 2. sınıfta yer alır. Sınırlı miktar veya cihaz içindeki piller gibi durumlarda bazı yükümlülükler hafifleyebilir; hangi kuralın uygulanacağı SDS ve güncel mevzuata göre belirlenir.
Yük gemiyle de gidecekse hangi kurallar geçerli olur?
Karayolu aşamasında ADR, deniz aşamasında IMDG Kod uygulanır. Konteyner istifi, ayrıştırma ve beyan biçimleri farklı olduğu için hat operatörünün kabul koşulları sevkiyat öncesinde teyit edilir.
Tünel ve güzergâh kısıtları sevkiyatı nasıl etkiler?
ADR tünelleri A'dan E'ye kategorilere ayırır ve her maddenin tünel kısıtlama kodu vardır. Kısıtlı bir tünel ya da tehlikeli yük kabul etmeyen bir feribot hattı varsa güzergâh buna göre kurulur; bu süreyi ve maliyeti etkileyebilir.
Tehlikeli madde taşıma fiyatı nasıl belirlenir?
Fiyat; sınıfa, miktara, araç ve ekipman gereksinimine, güzergâha ve parsiyel ya da komple plana göre değişir. Sabit fiyat vermiyor, yükünüzün bilgilerine göre teklif hazırlıyoruz.
